انگشتش را لابد محکم فشار می دهد روی زنگ که یک بند جیغ می کشد. که من از خواب می پرم و این پریدن سرم را درد آورده. قلبم توی سینه م می کوبد. چراغ را روشن می کنم. ساعت روی دیوار روبروم یک بعد از نصف شب است. تنهام. محسن مأموریت رفته. از چشمی به بیرون نگاه می کنم. در را که به رویش باز می کنم، خودش را توی بغلم پرت می کند و زار می زند. می نشانمش روی صندلی توی آشپزخانه. موهای وز خورده م را با کش می بندم و لیوان آب را می دهم دستش.

می گوید: دیگه نمی تونم. به اینجام رسیده.

و با انگشت زیر گلوش را نشان می دهد. می نشینم کنارش. صورتش پف کرده و نک دماغش سرخ است. وقتی حرف می زند، گوشه ی لبش می لرزد و کج می شود.

می گوید: این پیر خرفت شش ماهه که این طوری شده، گوشیش رو دو تا کرده به بهانه ی شماره اختصاصی و عمومی. با اون ریش یک منی که مگس توش چال می کند.

لیوان آب را سر می کشد.

می گوید: درد جسمش به درک که براش راه حل گذاشتن دوستاش. از این می سوزم که می دونم کجا داره براش ول خرجی می کنه. که امشب مثلاً روز زنه. که دردم میاد وقتی فکر می کنم نشسته جای من تو ماشین. که وقتی رفتم پارکینگ هنوز ماشین بوی عطر زنانه می داد.

شقیقه هام می کوبند. ساعت ها از حق و حقوق زنان برام حرف می زند. از جلساتشان در امور زنان دولت. از مشاوره هایی که می دهد به مردم. سرم گیج می رود. گونه م را روی میز می گذارم. خوابم می برد. بیدار که می شوم مادرم برگشته است خانه.

رنج هایت را کجا مرهم بیابم دختر؟ ای خواهرِ همه ی ما¹. به جرمِ کدامین گناه؟ بربریتت گناه است مگر؟

تو را چه؟ تو را که سی سال است سمتت شهردارِ روستایی پادگان مانند است؟ دریچه های روحت² را کسی هست ببیند؟ تنهایی هایت؟ حسادت، ترحم و قساوت، همه با نقاب علاقه³. خواسته هایت، نیاز های جسمانی ات، و مرارت های پس از بازداشتت را چه؟ حرف هایت را چه؟ منصف بودنت؟ صداقتت؟ تو منی نوعی هستی که خوب می بینی و قضاوتت دل نشین است. هر چند هیچ کس به همین راحتی خودش را به بوته ی قضاوتِ وجدان نمی کشد.

چقدر خوب به تصویر کشیده شده ای تو. آی یگانه مردِ عادل⁴. چقدر خوب به تصویر کشیده شده این مقاومتِ در عین حال مثل عجز. چگونه می شود که ملتی خوار می شوند؟ ذره ذره تحقیر شدن کافی نیست؟ ذره ذره فروپاشی و  در نهایت ذره ذره قد راست کردن. اصلاَ تمدن⁵ چیست؟ وجود دارد اصلاً؟ یا هنوز هم در هزاره ی سوم همه ما مردم جهان بربر هستیم به نوعی؟ هر چند، همان بهتر از تظاهر به تمدنِ عوام فریبانه مان هست. چقدر زمان لازم است تا ملتی به حماقت هاش پی ببرد؟ ما می مانیم شده شعار وفاداران⁶. عدالت⁷ کجاست؟ جوانه های امید کجا و کی سر برمی آورند؟

و اما...

داستان از آنجا شروع می شود که سرهنگ اداره ی سوم با عینکی آفتابی _که برای راوی (شهردار شهرک) وسیله ی جدیدی است_ وارد شهرک می شود. شهرکی پادگان مانند با سکنه ی اندک در گوشه ی از مرزهای امپراتوری فرضی. سرهنگ جول آمده تا بفهمد چقدر شایعات درباره ی احتمال حمله ی بربرها_ که همان چادرنشین های مرز هستند_ صحت دارد. این شروع، سبب ساز وقایع پی در پی ای می شود طی تقریباً یک سال؛ از یک زمستان تا زمستانی بعد. توصیفات فوق العاده و تفکر عمیقی پشت اظهارات راوی اول شخص وجود دارد که به نظرم می تواند درون هر کدام از ما باشد همان راوی. شکنجه های وحشیانه که گاه باعث می شود از خودمان بپرسیم که آیا تمدن این است یا حرف تمدن سرابی و توهمی بیش نیست در ذهن هامان؟  همین طور بی نام بودن شخصیت های داستان جز همان سرهنگ جول و افسر جانشینش _مندل_ نشان از برجسته سازی این شخصیت دارد؛ شخصیت های سیاه و منفی داستان. همین ها باید توی ذهن ماندگار شوند. هرچند شهردار هم نباید با افکارش از ذهن پاک شود. او در واقع خود ما هستیم. مگر می شود خود را فراموش کرد. نویسنده هدف دار پیش رفته. عمیقاً راجع به وقایع فکر کرده. تجسم کرده و به قلم آورده. می توانم این طور توصیف کنم که من کتاب را دوبار خوردم و هربار که حرف ها و استدلال هایش را خوردم، چشم هام را بستم، مزه مزه شان کردم و از طعم گسش لذت بردم.

بریده هایی از متن:

بازجو باید دو نقاب داشته باشد، با دو زبان حرف بزند، خشن و مهربان. ص 16.

من هوا دار صلح ام، حتا شاید صلح به هر قیمتی.ص26.

به عبارت دیگر، بیش از اندازه می دانم؛ و دانایی که دامن گیر شد دیگر گویا نمی شود از دستش خلاص شد. ص 37.

هیچ چیز از آنی که می توانیم تصور کنیم وحشتناک تر نیست.ص 51.

تماشای بی رحمی، آدم های بی گناه را فاسد می کند. ص161.

فقط دعا کنیم که آن ها ( کودکانمان) بازی های بزرگ ترهاشان را تقلید نکنند. ص 181.

وقتی مجرم و پاسبان ها یکی باشند اعتراض دکان دار مگر به جایی می رسد؟ ص 184.

من دروغی بودم که امپراتوری در مواقع خاطرجمعی به خودش می گوید، او حقیقتی که امپراتوری هنگام وزش تندباد ناملایمات می گوید. دو چهره ی حاکمیت امپراتوری، همین و بس. ص 202.

پانوشت:

1. ص 123    2. 187    3. ص 202   4. ص 170   5. ص 60   6. ص 194   7. ص 172 

پسافرواک نوشت:

1.دو بار خوردمش این رمان رو. از خوندنش غافل نشید. فوق العاده ست.

2. یه ایراد کوچولو گرفته بودم به این کتاب. حرفمو پس می گیرم. انصاف نیست واقعاً. 

3. برای خواندن مطالب دیگر در مورد این کتاب به اینجا و اینجا مراجعه کنید.

4. در انتظار بربرها، ج. م کوتزی، ترجمه ی محسن مینو خرد، نشر مرکز، 1386، 231 صفحه، 3500 تومان.

sıtemkar, gökhan özen, 2010

Benle çiktiğın yolu, benle bitiremedin

Benim kara gönlerimi göğüsleyemedin

Ne benimle ağir konoş, Ne de beni buna mecbur et

Ben, sitemkar değilim

Ben, gül dali değilim, eğileyim

Ben daha ne diyeyim

Git, gözünu severim

Belki bir gün unuturum

Ben de bünu bulurum

Topla git anilarini

Yolarim kalanlarini

Gülumseyerik hatirla

Görunce fotoğrafimi

Içimde mutluluklarla yariş eden acilar var

Mutsuzluk gizlenmiyor yoksulluk gibi zor

...Ne benimle ağir konuş, ne de buna mecbur et

آهنگ این روزهای من. از اینجا دریافتش کنید.

درباره ی گوکان اینجا و اینجا

پسافرواک نوشت:

پایان یک مرد، فریبا کلهر، مرکز، چاپ دوم، زمستان 1390، 182 صفحه،5200 تومان.

شروع یک زن، فریبا کلهر، ققنوس، چاپ اول، 1390، 167 صفحه، 3500 تومان.

شوهر عزیز من، فریبا کلهر، آموت، چاپ اول، زمستان 1390، 320 صفحه، 9000 تومان.

ماسک روی صورتش بود با عینکی پلاستیکی شبیهِ ماسکِ جوشکاری. روی صندلی ش که نشست، دست‌کش‌های آکبندی دستش کرد. تکه‌ای فویل پیچید دورِ دستک مانندِ چراغِ یونیت. بعد روشنش کرد. نورش درست تابید روی صورتم. ناخودآگاه دهانم باز شد؛ نگفته بود هنوز. آینه را روی دندان‌هام چرخاند.

 گفت: بنویس جرم گیری. هشتِ پایین، چپ: اکسترکت. هفتِ پایین، راست: اندو، پریو، پروتز. پنج و چهار پایین: تجدیدِ پروتز. ششِ پایین چپ: اندو، پریو، پروتز. چهارِ بالا، چپ و پنچ و شش بالا راست: ترمیم. پنج پایین، چپ هم: ایمپلنت.

دستیارِ سفیدپوش، نفسِ شبیه به آهِ عمیقی کشید و با خیالِ راحت، پرونده ی صورتی رنگم را بست. حالا نیش هاش روبروم تا ته باز بود. توی بخشِ تشخیصِ کلینیک بودم. شرمنده دهانم را بستم. داشتم مثلِ پیرزن ها می شدم. جز دندان های قدّامی م دندانِ سالمی توی دهانم نداشتم. اولِ ماه بود. تازه حقوق گرفته بودم. گفتم: برآورد کنید چقدر می شه هزینه ش.

چراغ را خاموش کرد. پشتی یونیت را  که خوابانده بود، سرِ جاش برگرداند. دست‌کش هاش را درآورد و پرت کرد داخلِ سطل. با دست های پوشیده از موهای سیاه پرونده م را دوباره نگاه کرد. بوی مایعِ دهانشویه ی صورتی رنگی را _که با آن دهانم را قرقره کرده بودم _ می داد تمامِ اتاق.

گفت: با یک ایمپلنت و دو تا روکش شکسته و دو تا روکش جدید و دو سه تا ترمیم و یک کشیدن عقل حدوداً می شه سه تا چهار تومن.

تمام حقوقم می رفت به کسوراتِ وام هام. حساب کردم با هفتاد تومن دریافتی م فقط می توانم عقل را بکشم که اگر نبود، دردم کم بود. کشیدم.

پسافرواک نوشت:

اولش عنوان این پستم رو گذاشته بودم: «Daha ag^{^}l mag^{^}l yox mo».

سندروم داونِ هنرِ هفتم به روز شد. اینجا

باز احساس آمد، نیمه‌شب

زخم های عشقِ من سر باز کرد

اشک در پهنای صورت، چون نگین

بردرخشید و سبُک آواز کرد

یادِ تو، یادِ نگاهت، یادِ عشق

بوسه ی آخر، گرمی اش، بی تابی ام

آه، امشب خواب از چشمم ربود

بویِ باران

حوضِ آب

ماهیِ لپ قرمزی

صورتِ نمناکِ من

باز امشب این نگاهِ من به در

تک تکِ ساعت

آسمانِ پرستاره

ماه

من

جوششِ عشقِ من و تنهایی ام

بی وفایی، بی کسی، بی یاری ام

باز چشمِ من به در

باز انگار آرزو کرده دلم

شانه های گرمِ بی پایانِ تو

دست های سردِ من، بی اختیار

آرزو کرده بهارِ دستِ تو

باز انگار آرزو بی انتهاست

آفتاب از پشت کوه آمد پدید

اولدوز- پاییز 77

پسافرواک نوشت:

توی تعطیلات وقتی سری به زیرزمین خونه ی پدری زدم، این شعرم رو لای دفتر شعرم که توی همه ی کاغذ پاره ها و جزوه های دانشگاهیم گم بود، پیدا کردم. این دفتر بیشتر به خاطره نویسی دانشگاه شباهت داره تا دفتر شعر.

یادم نیست چند ساله بودم، فقط می دانم هنوز مدرسه نمی رفتم. عید بود. حالا چندمین روز؟ باز یادم نیست. یادم هست مهمان های مهمی داشتند بابا و مامان. این را از محبوس شدنمان در آشپزخانه حدس می زدم. سفارش شده بود سر و صدا نکنیم و بشینیم آرام به بازی. از لای در آشپزخانه آمدنشان را دیده بودم. برای همه ی مهمان های عیدی که آمده بودند قبل تر از این مهمان ها، لباسِ محلیِ آذربایجانی که عمه برایم دوخته بود پوشیده بودم و چین های شلیته اش را رقصانده بودم و با تشویقِ مهمان ها کلی ذوق مرگ شده بودم، یادم هست، اما این بار قضیه فرق می کرد.

خانه ی پدری هم سن خودم است. یعنی درست سال تولد من به این خانه که خودِ بابا نقشه اش را کشیده و ساخته اثاث کشی کرده ایم. خانه ای که دیوانه ی حیاطش و مخصوصاً درختِ توتِ صد ساله اش هستم. حیاطی که نوشتن های مختصرم از همانجا شروع شد. آشپزخانه ی خانه پدری پنجره ی کوچکی به سالنِ پذیرایی دارد. می خواهم بگویم که آن روز داشتم می مردم از فضولی و همه اش حتمی پی راه حلی می گشتم برای خود نمایی، که همان فکرِ بکرِ معروف به سرم زد. توالت شورِ نویی گوشه ی آشپزخانه ولو بود. برش داشتم. باید زود دست بکار می شدم. هرآن ممکن بود بروند.  فرچه را از پنجره بیرون دادم و بلند و رسا رو به مهمان هایی که از پنجره نمی دیدمشان_ چون قدم نمی رسید_ گفتم:

مامانم شب ها با این دندوناشو مسواک می زنه.

شلیکِ خنده ی مهمان ها بود که توی سالن پیچید و بعدِ ثانیه ای ورود مامان به آشپزخانه....

پسافرواک نوشت:

1. این خاطره را به افتخار دوست نازنینم آناهیتا نوشتم.

2. حکایت من و نوروز خان ادامه داشته تا به این لحظه. اتفاقات ناگوار و گوار حتی. اما حس کردم نوشتنشان در این دم دمای آخر سال بهتر نباشد. هر چه بوده تا به الان گذشته و اتفاق هایی که افتاده یعنی افتاده. همین.

3. پیشا پیش در این لحظه ی نوشتن که کمتر از چهل ساعت به حلول سال نو مانده بهترین ساعات و روزها را در 365 روز آینده برای همه آرزومندم. سال نو مبارک.

4. عکسی از سفره هفت سین من در اینجا